Effectiever presenteren in 20 stappen

Goed kunnen presenteren is niet alleen goed voor het bedrijf waar je voor werkt maar ook een krachtige vorm van personal branding.

De auteur

Paul Kramer is communicatiestrateeg en eigenaar van communicatiebureau Sterker Merk. Daarnaast is Paul docent / trainer in diverse HBO marketing en communicatievakken, o.a. voor NCOI Opleidingsgroep. Tevens verzorgt hij incompany trainingen en gastcolleges bij bedrijven en instellingen.  

Presenteren is te leren. De één heeft er meer talent voor dan de ander, maar iedereen kan zichzelf technieken aanleren om op professionele wijze een boodschap over te brengen. Dat kan voor een interne club mensen, dat kan voor een externe groep. En of het nu voor 1000 man is of voor een groepje van drie, het belang van goed communiceren kan even groot zijn. Een presentator wil iets overbrengen, mensen aanzetten tot actie, een product of een dienst verkopen of gewoon enthousiast vertellen over een reis naar Australië. In alle gevallen is je doel datgene overbrengen en vooral doen ‘landen’ bij je publiek wat voor jou op dat moment belangrijk is. Of dat nu een professioneel belang of een individueel doel heeft, maakt niet uit. Je wilt het goed doen. Dit artikel geeft handreikingen, adviezen en tips om het optimale uit jezelf te halen en je presentatietechnieken in 20 stappen effectiever te maken.

# 1            Voorbereiden

Presenteren is voorbereiden. Presenteren begint met het neerzetten van een heldere structuur. En dit vervolgens nog 1000 keer aanpassen, tot je er gek van wordt. Maar het moet GOED! Nee, het moet PERFECT. Want een presentatie is het moment waarop al dat voorwerk,  al die overuren, al die breinbrekers, ruzies, zoektocht naar inspiratie en opwarmmaaltijden bijeen komen. Hét moment waarop je die ander, die anderen binnen een beperkte tijd moet overtuigen van jouw gelijk. Hét moment dat doorslaggevend is voor die belangrijke pitch. Hét moment. En als je dan de perfecte structuur gemaakt hebt en de punten die je wilt overbrengen op papier hebt staan, ga je oefenen. Oefenen? Dat haalt toch alle spontaniteit weg uit een presentatie? Nee. Juist in een goed voorbereide presentatie creëer je ruimte voor spontaniteit, vuur en de zo nodige humor. Zorg dat de hoofdlijnen in je hoofd zitten en bedenk mogelijke grappen, inhakers, onverwachte wendingen. Niet dat je ze persé moet gaan gebruiken. Dat hangt af van de groep aan wie je presenteert, de dynamiek die er heerst, de wendingen die een presentatie kunnen krijgen, de vragen die gesteld worden, et cetera.

# 2            Structuur aanbrengen

Presenteren is structuur aanbrengen. Het vormgeven van een goede structuur van een presentatie vormt de basis van je succes. Begin voor je inleiding met de aanleiding. Waarom geef je de presentatie? Wat is je doel? Dit lijken inkoppers maar ze zorgen er voor dat je meteen afbakent wat je presentatie inhoudt. Na de aanleiding volgen de inleiding (kop), romp en de staart. In de kop vertel je in notendop wat je gaat vertellen. De romp is de kern van je verhaal. In de staart vat je de boodschap nog eens samen en kom je tot je conclusies en aanbevelingen. Denk niet dat je veel moet zeggen om boeiend te zijn. Integendeel: een goede presentatie is to the point en wordt aangeboden in hapklare brokken. In een goede presentatie worden echter dingen wel herhaald en regelmatig samengevat. Jij hebt het verhaal al 100 keer gelezen en hebt ruimschoots gelegenheid gekregen om het te laten ‘aarden’ maar je ontvangers horen het verhaal voor de eerste keer, en zullen bovendien flarden missen door gebrek aan concentratie.  Redundantie is nodig om je verhaal over te brengen. Herhaal dat wat je gezegd hebt (en belangrijk is) nog eens in andere woorden.

# 3            Contact maken

Presenteren is contact maken met je publiek. Een vonk overbrengen. Je publiek vermaken. Want een presentatie moet niet alleen zinvol en to the point zijn maar ook leuk en boeiend zijn om naar te luisteren: we zitten hier nu toch, laten we dan maar zorgen dat we het ook leuk hebben. Bovendien zorgt een vermakelijke presentatie er voor dat mensen open staan voor je boodschap. Als presentator win je aan sympathie en creëer je een voedingsbodem waarin je boodschap goed kan landen. Een vermakelijke presentatie betekent overigens niet dat deze doorspekt moet zijn met grappen. Dan schiet de presentatie al snel zijn doel voorbij en wordt ‘grappig’ zijn een doel op zich.

“Jullie nieuwe directeur schijnt een groot fan van voetbal te zijn. Laten we hopen dat hij jullie team beter coacht dan onze nationale voetbalcoach het Nederlands elftal bij het Wereldkampioenschap Voetbal. Jij bent ook voetbalfanaat toch, Rene? Welke plek vervul jij in het elftal? Ben je aanvaller of verdediger? Spits of laatste man?”

Spanning opbouwen, onverwachte wendingen maken, aanhaken bij de actualiteit, een link maken met een hobby van één van de ontvangers, een onverwacht attribuut gebruiken. Het zijn allemaal middelen die een presentatie vermakelijk en leuker, maar ook interessanter maken om naar te luisteren.

# 4            In het hoofd van je publiek kruipen

Presenteren is in het hoofd van je publiek kruipen. Niemand is perfect. En presenteren kun je leren. Ook met beperkt talent kun je een heel eind komen. Als je maar vooraf diep in de hoofden van je ontvangers kruipt. Welk kennisniveau hebben ze? Wat verwachten ze van deze presentatie? Welke omstandigheden of gebeurtenissen spelen een rol in hoe het publiek de presentatie ontvangt? Zitten er cynici tussen en zo ja, hoe kan ik me op hen voorbereiden? Als je mentaal de hoofden van je publiek grondig verkent, ben je al half op weg om hen effectief te bereiken.

“Er zijn fanatieke tegenstanders van dit plan en grote voorstanders onder jullie. Ik wil het plan niet doordrukken. Ik wil dat er eerst consensus ontstaat. Sommigen van jullie zijn tegen omdat het negatieve invloed heeft op je salaris en sommige van jullie zijn voor omdat het positieve invloed heeft op je salaris. Beide redenen zijn in mijn ogen niet de juiste. Ik zal uitleggen waarom en wil daarna van ieder persoonlijk zijn of haar mening horen.”

# 5            Vuur uitstralen

Presenteren is vuur uitstralen. Een presentatie moet vuur bevatten. De ontvanger moet voelen en geloven dat de presentator het meent. En dat hij staat voor wat hij zegt. Want als de presentator dat al niet doet, hoe moet de ontvanger het dan gaan belijden? En vuur moet je begeleiden, her en der op wakkeren, soms bijna uit laten gaan om er vervolgens een hele emmer met olie boven op te gooien.

“Ik geloof in dit plan. Weten jullie waarom? Omdat ik jullie allemaal recht in de ogen aan kan kijken en zeggen dat het een goed plan is. Een uitstekend plan. Ik zal met 10 statements uitleggen waarom dit zo’n goed plan is en daarna kijk ik jullie een voor een recht in de ogen aan en zal ik zeggen – zonder met mijn ogen te knipperen – dat dit plan zorgt voor een winstverdubbeling binnen twee jaar.”

# 6            Manoeuvreren

Presenteren is manoeuvreren. In een presentatie ben je soms meegaand, nu en dan neutraal en op sommige momenten zeer confronterend. Lok je publiek maar uit de tent. Laat ze maar op het puntje van hun stoel zitten. Verwonder, verras, confronteer! Als alles wat je doet, je doelen maar ondersteunt. Je gaat niet irriteren om te irriteren. Je wilt hen uit de tent lokken om een punt te maken.

“Jij denkt werkelijk dat jouw product DE oplossing is voor de gemiddelde huisvrouw? Jij gelooft werkelijk dat Nederland zit te wachten op deze door jullie verafgode innovatie?”

Je mag hier best meesmuilend bij grinniken. En dan net voordat de leider van de groep in wil grijpen en voor zijn mensen (en zichzelf) wil opkomen, lanceer je de boodschap die je over wil brengen.

“Verzand niet in het geloof dat we alle vrouwen van Nederland enthousiast gaan maken voor dit product – in ieder geval nu nog niet. Maar wel een kleine groep die er werkelijk op zit te wachten. En die maken we ambassadeur. 1000 ambassadeurs voor uw onderneming die we in een maand enthousiasmeren en uitsturen als evangelist van uw product. Voelt u met me mee?”

# 7            Meedenken

Presenteren is je publiek laten meedenken. Geen beter omarmde ideeën dan ideeën die door de ontvangers bedacht zijn. En ook dat kun je als presentator sturen. Leid de ontvanger door een denkproces waarin het één een logisch gevolg is van het ander. Laat na je betoog, dat niemand kan ontkennen of ontkrachten, de ontvanger zelf met de oplossing komen. Hij zal vanaf dat moment het gevoel hebben dat HIJ de bedenker is van het ene geniale idee dat de doorbraak betekent voor… vul het zelf maar in.

“Ik heb jullie laten zien welke reclamecampagnes jullie concurrenten voeren. Ik heb jullie laten zien welke investeringen zij hiervoor gedaan hebben en wat de resultaten zijn. Jullie kennen de resultaten van je eigen campagne en de investering die je gedaan hebt. Wat moet er veranderen denken jullie?”

# 8            Stralen

Presenteren is stralen. We worden dagelijks geconfronteerd met alle ellende in wereld. We hebben een drukke baan met veel stress en bij thuiskomst vaak een gezin dat veel aandacht vraagt. Alles wat ons een beetje kan opfleuren grijpen we met beide handen aan. En spiegelneuronen spelen hierin een belangrijke rol. Iemand zien stralen, lachen, positief zijn maakt ons zelf een beetje stralender, positiever en misschien zelfs aan het lachen. En zo maken we ons interessanter, leuker en gewilder als presentator. Ook niet verkeerd voor alle volgende keren dat je moet presenteren.

“Ik ben een gelukkig mens. Want deze ochtend zei mijn zoontje tegen me dat ik de liefste vader van de hele wereld ben. Zomaar. Ik ben een gelukkig mens. Want ik mag vandaag mijn verhaal doen voor de meest talentvolle mensen van deze organisatie. Jullie.”

# 9            Stiltes gebruiken

Presenteren is stiltes gebruiken. Veel presentatoren zijn bang voor stiltes en ratelen aan één stuk door. Het creëren van stiltes is echter functioneel. Je gunt jezelf op die momenten tijd om even ‘op verhaal’ te komen, je gedachten opnieuw te ordenen en het vervolg van je betoog nog beter te doen. Daarnaast kun je stiltes gebruiken om een zojuist gelanceerd idee, boodschap, aanbeveling even te laten bezinken bij je ontvangers.

“Het invoeren van deze maatregel zal er voor zorgen dat onze gemeente minder aantrekkelijk wordt voor toeristen.

(…)

Aan jullie reactie te zien, brengt dit statement nogal wat te weeg. Mijn volgende statement is: het invoeren van deze maatregel zal er voor zorgen dat onze gemeente aantrekkelijker wordt voor toeristen. Op korte termijn zullen toeristen onze gemeente mijden door de benodigde herstelwerkzaamheden. Op lange termijn zullen toeristen nog liever komen, door het gerenoveerde en gemoderniseerde centrum.”

# 10         2-richtingsverkeer creëren

Presenteren is tweerichtingsverkeer. In een presentatie moet ruimte zijn voor interactie tussen spreker en ontvanger – zelfs als er 1000 mensen in een zaal zitten. Dialoog in een presentatie zorgt er voor dat mensen zich betrokken voelen en alert blijven. Bovendien benadrukt het de betrokkenheid van de spreker bij de ontvangers. Hij laat hiermee immers zien dat hij het belangrijk vindt wat men ‘in de zaal’ vindt. Tenslotte kan de spreker peilen of zijn boodschap overkomt.

“Kunt u mij achter in de zaal goed verstaan? Begrijpt u wat ik hier mee wil zeggen? Snapt u dat we maar twee keuzes hebben?”

De interactie hoeft niet altijd verbaal te zijn. Toestemmend knikken of juist een verontwaardigde frons zijn ook signalen waar je wat mee kunt. Popsterren maken veelvuldig gebruik van deze vorm van interactie – het geeft de rest van het publiek het gevoel dat het dicht bij zijn idool staat: die ene persoon die net flirtte met de ster – dat hadden zij kunnen zijn! Een knipoog naar of een klein grapje met een argeloze luisteraar maakt de afstand tussen presentator en luisteraar kleiner. Inspelen op interactie die start bij de ontvanger – hij of zij stelt misschien onverwachts een vraag of moet heel hard niezen- is de sterkste vorm van interactie met het publiek.

# 11         Empathie gebruiken

Presenteren is gebruik maken van je empathisch vermogen. Presenteren is niet je boodschap over de schutting gooien. Presenteren is jezelf inleven in de groep. Heb ik te maken met door de wol geverfde senioren of presenteer ik aan welwillende junioren? Welke stemming heerst er in het bedrijf; een jubelstemming door zojuist behaalde excellente resultaten of een mineurstemming door zwaar tegenvallende verkopen? Wat is het kennisniveau van je publiek? Allemaal factoren die de structuur en de hoeveelheid informatie die je wilt geven, bepalen maar ook je houding. Bij een organisatie waarvan je weet dat ze het beter doet dan ooit, kun je aanhaken en je boodschap nog steviger lanceren:

“Jullie zijn goed bezig. En in deze ‘winning mood’ gaan we nog meer voorsprong behalen op de concurrentie. En wel op deze manier…”

Heb je een groep ambitieuze maar onervaren junioren voor je, dan kun je ze mee krijgen door juist daar aan te refereren.

“Jullie zijn klaar voor een mooie carrière. Er is veel ambitie en een gezonde dosis intelligentie. Juist die factoren maken jullie de meest geschikte groep mensen om het plan dat ik presenteer uit te voeren.”

# 12         Ledematen gebruiken

Presenteren is soms je handen en voeten gebruiken en soms weer niet. Iedereen ontwikkelt zijn eigen presentatiestijl. De een gebruikt non-verbale middelen om zijn verhaal kracht bij te zetten en de ander blinkt uit in het overbrengen van een verhaal zonder enige lichaamstaal. Het één is niet beter dan het ander. Wel kunnen non-verbale middelen veel extra glans geven aan je presentatie. Het kan je helpen om nóg meer je punt te maken op momenten dat dit belangrijk is. Flirt met je publiek maar blijf trouw aan jezelf. Niets werkt meer tegen je dan niet je zelf zijn, niet authentiek zijn. Gebruik geen technieken die je niet beheerst of die niet bij je passen. Ligt jouw kracht in het verbale, focus dan op het verbale en maak hier je punten mee. Ligt jouw kracht in het schijnbaar lichtvoetige en daardoor gemakkelijk geven van een presentatie, ga dan niet een zware jongen spelen. Train je non-verbale gedrag en gebruik het op momenten dat het versterkend werkt. Voelt het niet ‘eigen’ als je non-verbaal gedrag toepast, doe het dan niet.

“Wie van jullie is lenig en kan de spagaat uitvoeren? Jullie verwachten het niet van mij, maar ik kan het en ik zal dat laten zien. Waarom ik dit doe tijdens deze presentatie? Om te laten zien dat we vaak veel meer kunnen dan we denken en daardoor onze doelen te laag stellen. Een jaar geleden heb ik beide benen gebroken bij een auto-ongeluk. Dokters vertelden me dat ik na een jaar revalideren, pas weer enigszins normaal zou kunnen lopen. Ik stelde mezelf ten doel binnen een jaar niet alleen weer normaal te kunnen lopen maar ook een soepele spagaat ten uitvoer te kunnen brengen.”

# 13         Ruimte geven aan imperfecties

Presenteren is af en toe ruimte geven aan imperfecties. Perfectie bij het overbrengen van een boodschap kan al gauw saai worden. Een presentatie hoeft niet zonder stotteren gegeven te worden. Een boodschap landt veel makkelijker als er ´ruwe´ of misschien zelfs slordige kantjes zitten aan een presentatie, maar ze mogen niet overheersen. Ik hoor de puristen al tegenstribbelen: slordigheid staat voor gebrek aan voorbereiding of respect voor het publiek. Dat klopt als het om de hoofdboodschap gaat die je wilt overbrengen. Die moet foutloos zijn, althans datgene waarvan je wilt dat het achterblijft in het hoofd van je publiek. Je menselijke kant laten zien door even te zoeken naar woorden, door een kleine verspreking, door een hoofdstuk over te slaan toont dat je mens van vlees en bloed bent. Dit verhoogt de vereenzelviging van je publiek met jou als spreker. Je publiek vindt je sympathieker. Je verhoogt je ‘gunfactor’. Je maakt je publiek ontvankelijker voor je boodschap.

“U hoort dat ik moeite blijf houden met het correct uitspreken van de naam van uw product. Dat ligt niet aan de naam van uw product, want die is geniaal, maar dat ligt aan mijn kleine spraakgebrek als het om Franse namen gaat.”

# 14         Switchen tussen in/onderhoud

Presenteren is switchen tussen inhoud en onderhoud. Veel presentatoren denken dat de presentatie goed is als de inhoud goed is. Dit is een groot misverstand want ook bij presenteren geldt voor een groot deel nog steeds Marshall Mc Luhan’s spreuk ‘the medium is the message’. Al is de inhoud nog zo belangrijk, diepgravend, wetenschappelijk en onderbouwd, als deze niet volgens een interessante structuur en onderhoudend gepresenteerd wordt, dan is het als sneeuw voor de zon. De informatie landt niet, wordt niet onthouden en er wordt niets mee gedaan. Alle moeite voor niets. Sterker nog; alle moeite kan verkeerd uitpakken vanwege een niet-geslaagde presentatie. Daartegenover staat dat veel presentatoren denken hun gebrek aan inhoudelijkheid te kunnen maskeren met grappen of een nét iets  te enthousiaste woordenstroom. Niet doen! Als je niets over te brengen hebt, probeer het dan ook niet.

“De koers die we willen gaan volgen met dit bedrijf, heeft iets weg van de koers van de eerste bemande vlucht naar de maan. We gaan eerst naar een tv-fragment kijken over die vlucht en daarna vertel ik u meer over de overeenkomsten. En de verschillen.”

# 15         Lichaamstaal gebruiken

Presenteren is slim je lichaamstaal gebruiken. Al van jongs af aan worden we getraind om dat wat we overbrengen te ondersteunen met lichaamstaal. Om sneller, beter, nadrukkelijker informatie te zenden naar onze ontvangers. Een kind weet al snel dat het trekken van een zielig gezichtje, liefst ondersteund met een pruillipje, er voor kan zorgen dat pa of ma eerder luistert naar de vraag – mag ik een snoepje? Regeringsleiders en bestuurders van grote ondernemingen weten dat een vastberaden gezicht en het gebruiken van ferme handgebaren ervoor zorgt dat hun onderdanen zien dat ze zelfverzekerd zijn en recht op hun doel afgaan. Onze communicatie is doorspekt van lichaamstaal.  Als je enig talent voor presenteren hebt en de boodschap die je over wilt brengen in je hart zit, zal 80% van je lichaamstaal automatisch je woordelijke boodschap ondersteunen. Een deel van je lichaamstaal moet je echter ook afstemmen op het moment van de presentatie. Wordt er een vraag gesteld waar je niet direct een antwoord op hebt, zegt dit gewoon en plooi je gezicht in een denkende frons. Hiermee laat je eerlijk zien dat je niet overal een antwoord op hebt, maar wel bereid bent om er direct over na te denken. De vraagsteller zal zich dus sowieso serieus genomen voelen. En zoals gezegd voor vele kleine of grote talenten zal een belangrijk deel automatisch gaan. Ben je een wat minder groot talent, zorg dan in de voorbereiding van je presentatie op welke momenten je een punt wilt maken en bedenk hoe je deze punten met lichaamstaal zo natuurlijk mogelijk kunt ondersteunen.

# 16         Vertellen

Presenteren is vertellen wat je gaat vertellen, vertellen wat je wilt vertellen en vertellen wat je zojuist verteld hebt. Reclamemakers zweren bij de kracht van herhaling bij het ontwikkelen van campagnes. Ze zorgen ervoor dat hun boodschap helder en compact is en herhalen de belangrijkste boodschap op het einde nog eens. Om er zeker van te zijn dat de ontvanger – die in de regel niet geïnteresseerd of overladen door andere boodschappen- de boodschap van de adverteerder in zich opneemt. De commercial, advertentie, banner of wat dan ook wordt vervolgens zo vaak als het beschikbare budget het toelaat, vertoond zodat zoveel mogelijk mensen zo vaak mogelijk met de boodschap geconfronteerd worden. In een presentatie is het niet heel anders. Zelfs als je publiek al geïnteresseerd is in je boodschap, dan kunnen er nog veel andere factoren spelen die hen afleiden en er dus voor zorgen dat jouw boodschap niet optimaal overkomt. Die afleiding kan van alles zijn: van een ziek kind thuis tot stress voor een volgende meeting. Daarom doe je in je presentatie letterlijk waar ik dit hoofdstuk mee begon. Vertel wat je gaat vertellen. Vertel wat je wilt vertellen. Vertel wat je verteld hebt. Uiteraard vertel je alle drie keren de kernboodschap van je betoog. Als je dit structureel toepast in je presentatie, zorgt het er ook voor dat je iedere keer in de voorbereiding je al toespitst op je kernboodschap en je niet laat verleiden tot veel irrelevante zijsporen.  In je presentatie optimaliseer je door het herhalen van je (kern) boodschap de kans dat deze landt bij je publiek.

# 17         Leren

Presenteren is leren. Denk nooit dat je er bent. Want ook presenteren is blijven trainen, oefenen, observeren en opnieuw trainen. Het bestuderen van verschillende soorten presentaties helpt je om je technieken nog beter te maken. Kijk hoe Martin Luther King een meester was in opbouw, observeer ministers en Kamerleden hoe zij zich tot het volk richten, bekijk eens een preek van een Amerikaanse dominee. Maar ook dichter bij huis kun je presentaties van collega’s, leveranciers of klanten analyseren voor je eigen gewin. Observeer, analyseer en leer. Behoud je eigen stijl maar denk niet te snel dat jouw stijl volmaakt is. Houd je zelf scherp door geijkte patronen te doorbreken. Begin je presentatie bijvoorbeeld met een filmpje dat jou inspireerde of ga een weddenschap aan met je publiek. Of start je betoog met een uitdagende vraag en beloof je toehoorders dat jij, naast hun antwoord, met tien alternatieve antwoorden komt.

# 18         Verhaal vertellen

Presenteren is een verhaal vertellen. Veel presentaties zijn vaak droge opsommingen van feiten. Als de presentator deze feiten enkel opsomt dan is de kans dat ze beklijven bij het publiek vrij klein. Het is goed je te realiseren dat jij de stof die je over wilt brengen goed beheerst maar je publiek maar ten dele of helemaal niet. Daarnaast is goed presenteren ook animeren. Je publiek zit er in veel gevallen weliswaar vanuit professioneel oogpunt maar ook tijdens je werk wil je niet alleen maar bezig zijn met droge feiten. We willen vermaakt worden. Als we als presentator een goede dosis animatie – een verhaal-  toevoegen aan onze presentatie, houden we niet alleen de aandacht beter vast, maar laten we feiten ook beter inbedden. Ons publiek onthoudt eerder een verhaal dan droge feiten. Zorg dus dat je niet enkel rijtjes, feiten, gegevens, inzichten noemt maar verwerk ze in een verhaal. Dat kan letterlijk – bedenk een verhaal of gebruik een bestaand verhaal (een sprookje of juist een waar gebeurd verhaal) en verwerk hierin je jaarcijfers, voorspellingen, visie, et cetera.  Dit lijkt kinderachtig maar als je dit goed en professioneel doet, kan het alleen maar in je voordeel werken. Een verhaal vertellen kun je ook figuurlijk aanpakken. Door feitelijkheden met bijvoorbeeld humoristische anekdotes te verbinden. Of nu en dan een link te leggen met dingen uit jouw persoonlijke leven. Presenteren is niet opsommen. Presenteren is animeren.

# 19         Hulpmiddelen inzetten

Presenteren is zo weinig mogelijk afhankelijk zijn van hulpmiddelen. Goed presenteren is ook leren om zo weinig mogelijk afhankelijk te zijn van bijvoorbeeld je PowerPoint slides. Liever helemaal geen projectie of andere hulpmiddelen over wat je wilt vertellen – al is het soms noodzakelijk, bijvoorbeeld als je complexe zaken moet overbrengen. Realiseer je in ieder geval dat als je het betoog zonder projectie of andere hulpmiddelen kunt doen, de inhoud je het meest eigen is. Een presentatie zal op deze manier ook eerder oprecht, authentiek en overtuigend over komen. Veel presentatoren gebruiken hulpmiddelen zoals projecties om de aandacht van zichzelf af te leiden. Hulpmiddelen dienen echter alleen – de naam zegt het al- als hulpmiddel en moeten ondersteunend zijn. Niet dragend.

“Ik vertel u mijn verhaal uit mijn hoofd. Niet omdat ik het vooraf uit mijn hoofd geleerd heb – dan zou ik u ook een papier kunnen overhandigen of het verhaal projecteren. Ik doe mijn verhaal uit mijn hoofd omdat ik u mee wil nemen in mijn gedachtegang. Omdat mijn gedachten niet al te gestructureerd zijn, zal ik soms even moeten zoeken naar woorden. Toch doe ik het zo. Zonder hulpmiddelen. Want ik wil dat u zo authentiek mogelijk ziet, hoort en beleeft hoe ik tot deze beslissing gekomen ben.”

# 20         Oefenen

Presenteren is oefenen, oefenen, oefenen. Het klinkt als een cliché voor ieder ding waar je goed in wilt worden: oefen zo veel mogelijk. En dat cliché gaat net zo hard op voor presenteren. Hoe vaker je het doet en hoe meer je leert van je eigen analyses en van die van anderen, hoe beter je wordt. Daarnaast is het verstandig om ook iedere presentatie die je gaat geven van tevoren ‘droog’ te oefenen. Hiermee nestel je de structuur van het verhaal in je hoofd en creëer je alvast ruimte voor improvisaties tijdens de echte presentatie. Oefen dus niet om het verhaal en zinnetjes uit je hoofd te leren maar om de structuur van je presentatie te bepalen en in je hoofd vast te zetten. Schroom ook niet om een presentatie te oefenen met een vriend of een collega. Dit helpt je om de ervaring van het houden van je verhaal voor een (klein) publiek alvast op te doen. Daarnaast kan je vriend of collega na je presentatie vaak scherp blootleggen waar je presentatie nog verbetering behoeft. En hiermee doe jij je voordeel voor de echte presentatie. Op reclamebureaus, waar de keuze van klanten voor een bureau meestal gemaakt wordt op basis van een bureaupresentatie of een ‘pitch’ presentatie, oefenen senioren de presentatie vaak met elkaar. Vaak wordt er namelijk in zo’n presentatie niet door meerdere mensen gepresenteerd – ieder met zijn of haar eigen rol. Het droog oefenen helpt om de echte presentatie optimaal te laten verlopen. Ieder kent zijn of haar rol en moment van ‘vlammen’ in de presentatie en komt goed beslagen ten ijs op het moment dat het er toe doet.

Als je dit artikel  gelezen hebt, ben je er nog niet. Nog lang niet. Maar als je het eens goed laat bezinken en daarna misschien nog eens leest, weet je de punten waar het om draait bij het geven van een goede presentatie en kan je gaan oefenen. Realiseer je dat niet alle punten voor jou gelden. Sommige beheers je al en andere zijn in jouw vakgebied niet relevant. Maar probeer de voor jou relevante adviezen eruit te pikken en ga er mee aan de slag. Op jouw manier. Want authenticiteit blijft de belangrijkste factor voor een succesvolle presentatie. Veel succes!

Hulp nodig om beter te leren presenteren? Of misschien op zoek naar een organisatie die krachtige incompany trainingen verzorgt op het gebied van marketing, communicatie en presentatie? Stuur ons een mail of bel ons. We helpen graag!

Paul Kramer